Laxmi
social note 10 password ??? तल लेखिएको छ ।👇⬇️⤵️
एकाइ एक: हामी र हाम्रो समाज
पाठ १: सामाजिकीकरण: मानिसलाई समाजमा बस्न योग्य, नियम मान्ने र संस्कारी बनाउने निरन्तर चलिरहने प्रक्रिया नै सामाजिकीकरण हो।
- पाठ २: हाम्रा पहिचान: हाम्रो भाषा, भेषभुषा, जाति, धर्म र संस्कृति नै विश्वमा हाम्रो मौलिक पहिचान हुन्।
- पाठ ३: विविधतामा एकता: नेपालमा धेरै जातजाति र भाषा भए तापनि सबैबीच आपसी मेलमिलाप, सद्भाव र सहिष्णुता रहनु नै विविधतामा एकता हो।
- पाठ ४: हाम्रा राष्ट्रिय गौरव: राष्ट्रिय झन्डा, राष्ट्रिय गान, सगरमाथा, गौतम बुद्ध जस्ता देशको इज्जत र शान बढाउने विषयहरू हाम्रा राष्ट्रिय गौरव हुन्।
एकाइ दुई: विकास र विकासका पूर्वाधार
- पाठ १: मानव विकास सूचकाङ्क: देशको विकास नाप्ने सूचक, जसले औसत आयु (स्वास्थ्य), साक्षरता (शिक्षा) र प्रतिव्यक्ति आय (आर्थिक अवस्था) लाई हेर्छ।
- पाठ २: दिगो विकास: प्राकृतिक स्रोतको विनाश नगरी, भावी पुस्ताको आवश्यकतालाई समेत ध्यानमा राखेर गरिने वातावरणीय अनुकूल विकास।
- पाठ ३: नेपालमा सङ्घीयता: देशलाई केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय गरी ३ तहमा विभाजन गरेर शासन चलाउने व्यवस्था, जसले अधिकार गाउँ-गाउँमा पुर्याउँछ।
- पाठ ४: राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरू: देशको आर्थिक कायापलट गर्न सक्ने सरकारका ठूला र रणनीतिक आयोजनाहरू (जस्तै: मध्यपहाडी लोकमार्ग, मेलम्ची खानेपानी)।
एकाइ तीन: हाम्रा सामाजिक मूल्य र मान्यता
password= social10
- पाठ १: हाम्रा राष्ट्रिय सम्पदा: हाम्रा ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरू (जस्तै: पशुपतिनाथ, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज) जसको संरक्षण गर्नु हाम्रो दायित्व हो।
- पाठ २: हाम्रा लोकगीत: स्थानीय जनजीवन, सुख-दुःख र संस्कृति झल्काउने मौलिक गीतहरू (जस्तै: असारे गीत, मारुनी, झ्याउरे)।
- पाठ ३: नेपाली लोकबाजा: नेपाली समाजमा परम्परागत रूपमा बजाइने बाजाहरू जस्तै: मादल, सारङ्गी, पञ्चैबाजा आदि।
- पाठ ४: हाम्रा लोक तथा शास्त्रीय नृत्य: जाति र क्षेत्र विशेषका परम्परागत नाचहरू (जस्तै: कौडा, चण्डी) र नियममा बाँधिएका शास्त्रीय नाचहरू (जस्तै: भैरव नृत्य)।
- पाठ ५: हाम्रा राष्ट्रिय दिवसहरू: देशका महत्त्वपूर्ण घटनाको सम्झनामा मनाइने दिनहरू जस्तै: प्रजातन्त्र दिवस, गणतन्त्र दिवस, संविधान दिवस।
- पाठ ६: अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तित्वहरू: विश्वमा शान्ति, मानवता र विज्ञानमा ठूलो योगदान पुर्याएका व्यक्तिहरू (जस्तै: महात्मा गान्धी, नेल्सन मन्डेला)।
- पाठ ७: विश्वबन्धुत्व र मानवता: संसारका सबै मानिसलाई आफ्नै दाजुभाइ-दिदीबहिनी सम्झने र दुःखमा परेकालाई निःस्वार्थ सेवा गर्ने भावना।
- पाठ ८: हाम्रो सामाजिक दायित्व: समाजप्रति नागरिकले निभाउनुपर्ने कर्तव्य, जस्तै: वृद्धवृद्धाको सम्मान, सरसफाइ र सामाजिक काममा सहयोग।
एकाइ चार: सामाजिक समस्या र समाधान
- पाठ १: मानव बेचबिखन : एक गम्भीर सामाजिक समस्या: प्रलोभनमा पारेर मानिसलाई (विशेष गरी महिला र बालबालिका) दास बनाउन, अङ्ग झिक्न वा वेश्यावृत्तिमा लगाउन बेचबिखन गर्ने अपराध।
- पाठ २: यौन विकृति र विसङ्गति: समाजमा हुने जबरजस्ती करणी, यौन दुर्व्यवहार जस्ता घृणित कार्यहरू, जसलाई कडा कानुनद्वारा रोक्नुपर्छ।
- पाठ ३: घरेलु हिंसा: घरभित्रै परिवारका सदस्यमाथि गरिने शारीरिक, मानसिक वा आर्थिक यातना।
- पाठ ४: सामाजिक विकृतिका रूपमा भ्रष्टाचार: आफ्नो ओहोदा वा शक्तिको दुरुपयोग गरी गैरकानुनी रूपमा धन कमाउने राष्ट्रघाती काम।
- पाठ ५: अन्धविश्वास हटाऔं: बोक्सी प्रथा, छाउपडी, दाइजो र बलि प्रथा जस्ता कुप्रथाहरूलाई शिक्षा र चेतनाद्वारा समाजबाट हटाउनुपर्छ।
- पाठ ६: सामाजिक समस्याको पहिचान र समस्या समाधान सिप: समाजका समस्याहरू बुझ्ने, तिनको कारण खोज्ने र छलफल वा कानुनी माध्यमबाट समाधान गर्ने क्षमता।
- पाठ ७: सामाजिक समस्या समाधानमा अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घसंस्थाको भूमिका: नेपालका सामाजिक समस्या र गरिबी हटाउन UN, ILO, UNICEF जस्ता संस्थाहरूले आर्थिक र प्राविधिक सहयोग गरिरहेका छन्।
एकाइ पाँच: नागरिक चेतना
- पाठ १: व्यवस्थापिका: कानुन बनाउने राज्यको अङ्ग (नेपालमा यसलाई सङ्घीय संसद् भनिन्छ, जसमा प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभा हुन्छन्)।
- पाठ २: सङ्घीय कार्यपालिका: व्यवस्थापिकाले बनाएको कानुन कार्यान्वयन गर्ने र देशको शासन चलाउने अङ्ग (प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषद्)।
- पाठ ३: न्यायपालिका: कानुनको सही व्याख्या गर्ने र अन्यायमा परेकालाई न्याय दिने अङ्ग (सर्वोच्च अदालत, उच्च अदालत र जिल्ला अदालत)।
- पाठ ४: राजनीतिक दल: समान विचार र सिद्धान्त भएका मानिसहरूको समूह, जसले चुनाव मार्फत सत्तामा पुगेर देश विकास गर्ने लक्ष्य राख्छ।
- पाठ ५: निर्वाचन प्रक्रिया र नागरिकको भूमिका: देशको प्रतिनिधि छान्ने मतदान प्रक्रिया। यसमा निष्पक्ष र सही उम्मेदवार छान्नु नागरिकको कर्तव्य हो।
- पाठ ६: मानव अधिकार: मानिस भएर जन्मेकै कारण सम्मानपूर्वक बाँच्न, बोल्न र विकास गर्न पाउने अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा स्वीकृत नैसर्गिक अधिकार।
- पाठ ७: मानव अधिकार संरक्षणमा सङ्घसंस्थाको भूमिका: राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग र INGO हरूले देशमा मानव अधिकार हनन हुन नदिन अनुगमन गर्छन्।
- पाठ ८: उपभोक्ता अधिकार: सामान वा सेवा किन्दा उपभोक्ताले गुणस्तरीय वस्तु पाउनुपर्ने, मूल्य थाहा पाउनुपर्ने र ठगी विरुद्ध क्षतिपूर्ति पाउनुपर्ने कानुनी अधिकार।
एकाइ छ: हाम्रो पृथ्वी
- पाठ १: हावापानीमा प्रभाव पार्ने तत्त्वहरू: अक्षंश, समुद्रदेखिको दूरी, उचाइ, र पहाडको मोहडाले कुनै पनि ठाउँको हावापानी निर्धारण गर्छ।
- पाठ २: विश्वका हावापानीका प्रकारहरू: पृथ्वीको बनोट अनुसार उष्ण, समशीतोष्ण र शीत गरी विभिन्न प्रकारका हावापानी पाइन्छन्।
- पाठ ३: उष्ण मण्डल: भूमध्यरेखा आसपासको क्षेत्र, जहाँ अत्यधिक गर्मी र वर्षा हुन्छ (जस्तै: भूमध्यरेखीय र मनसुनी हावापानी)।
- पाठ ४: समशीतोष्ण मण्डल: न त धेरै गर्मी, न त धेरै जाडो हुने मध्यम क्षेत्र, जहाँ मानव बसोबासका लागि उत्तम हावापानी हुन्छ।
- पाठ ५: शीत प्रदेश: ध्रुवीय क्षेत्र जहाँ सधैँ हिउँ जम्छ वा अत्यधिक जाडो हुन्छ (जस्तै: टुन्ड्रा हावापानी)।
- पाठ ६: विश्वको हावापानी धरातलीय विविधता र प्रभाव: धरातलको बनावटले मानिसको खानपान, पहिरन र आर्थिक क्रियाकलापमा ठूलो प्रभाव पार्छ।
- पाठ ७: उत्तर अमेरिका महादेश: विश्वको तेस्रो ठूलो महादेश, जो आर्थिक रूपमा अत्यन्तै विकसित छ (विशेष गरी संयुक्त राज्य अमेरिका र क्यानडा)।
- पाठ ८: दक्षिण अमेरिका महादेश: एन्डिज पर्वतमाला र अमेजन नदी (विश्वकै ठूलो नदी) भएको जैविक विविधताले धनी महादेश।
- पाठ ९: अफ्रिका महादेश: बढी पठारहरू भएको, सहारा मरुभूमि र नाइल नदी (विश्वकै लामो नदी) अवस्थित महादेश, जसलाई ‘अध्यारो महादेश’ पनि भनिन्थ्यो।
- पाठ १०: प्राकृतिक प्रकोप : भूकम्प: पृथ्वीको भित्री भागमा हलचल भई जमिन थर्कने प्रक्रिया। यसबाट बच्न सुरक्षित घर निर्माण र पूर्वतयारी आवश्यक छ।
- पाठ ११: नक्सा कार्य: भूगोल बुझ्न नक्सा कोर्नु र त्यसमा नदी, पहाड र सहरहरू सही स्थानमा भर्न सिक्नु।
- पाठ १२: नक्सासम्बन्धी आधुनिक प्रविधि: हाल नक्साङ्कनका लागि GIS (Geographical Information System) र GPS जस्ता आधुनिक डिजिटल प्रविधिको प्रयोग गरिन्छ।
एकाइ सात: हाम्रो विगत (इतिहास)
- पाठ १: वि.सं. २००७ सालको क्रान्ति र दिल्ली सम्झौता: १०४ वर्षे जहानियाँ राणा शासन अन्त्य गर्न भएको क्रान्ति र राजा, राणा र कांग्रेसबीच दिल्लीमा भएको त्रिपक्षीय सम्झौता।
- पाठ २: प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाको एक दशक (२००७-२०१७): प्रजातन्त्र आएपछिको अस्थिर राजनीतिक समय, २०१५ सालको पहिलो आम चुनाव र बिपी कोइराला पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बनेको कालखण्ड।
- पाठ ३: वि.सं. २०१७ देखि २०४६ सम्मका राजनीतिक घटनाहरू: राजा महेन्द्रले प्रजातन्त्र खोसेर सुरु गरेको ‘निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था’ र त्यस विरुद्ध भएका आन्दोलनहरू।
- पाठ ४: वि.सं. २०४६ देखि २०६३ सम्मका प्रमुख राजनीतिक घटनाहरू: २०४६ को आन्दोलनबाट बहुदलीय व्यवस्थाको पुनर्बहाली, २०५२ देखि सुरु भएको माओवादी सशस्त्र विद्रोह र २०५८ को ‘दरबार हत्याकाण्ड’।
- पाठ ५: वि.सं. २०६३ देखि २०७९ सम्मका राजनीतिक घटनाक्रम: जनआन्दोलन-२ मार्फत राजतन्त्रको अन्त्य, नेपाल सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा र २०७२ मा नयाँ संविधान जारी।
- पाठ ६: प्रथम विश्वयुद्ध : कारण र घटनाक्रम: (१९१४-१९१८) साम्राज्यवादको होडबाजी, सैन्य गठबन्धन र अस्ट्रियाका राजकुमार फर्डिनान्डको हत्याका कारण सुरु भएको महायुद्ध।
- पाठ ७: प्रथम विश्वयुद्धका परिणाम: थुप्रै धनजनको क्षति, भर्सायल्सको सन्धि (जसले जर्मनीलाई दण्डित गर्यो) र राष्ट्र सङ्घ (League of Nations) को स्थापना।
- पाठ ८: दोस्रो विश्वयुद्ध र यसका कारण: (१९३९-१९४५) भर्सायल्सको अपमानजनक सन्धि, हिटलर र मुसोलिनीको तानाशाही उदय र जर्मनीले पोल्यान्डमाथि गरेको आक्रमण।
- पाठ ९: दोस्रो विश्वयुद्धका परिणाम र नेपालको भूमिका: संयुक्त राष्ट्रसङ्घ (UN) को स्थापना, आणविक हतियारको प्रयोग (जापानमा) र नेपाली वीर गोर्खालीहरूले बेलायतको तर्फबाट देखाएको अदम्य साहस।
- पाठ १०: स्थानीय क्षेत्रका ऐतिहासिक स्थलको पहिचान र संरक्षण: हाम्रा पुराना किल्ला, गढी, दरबार र ऐतिहासिक महत्त्वका ठाउँहरूको खोजी गरी संवर्द्धन गर्नु।
password= social10
एकाइ आठ: आर्थिक क्रियाकलाप
- पाठ १: ऊर्जा र विकास: जलविद्युत्, सौर्य ऊर्जा जस्ता स्रोतहरू देशको औद्योगिक र आर्थिक विकासका मुख्य इन्जिन हुन्।
- पाठ २: पर्यटन प्रवर्धन: नेपालको प्राकृतिक र सांस्कृतिक सुन्दरताको प्रचार गरी विदेशी पर्यटक भित्र्याउने र विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने कार्य।
- पाठ ३: रोजगारी: नागरिकलाई कामको अवसर दिनु। स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गरी युवा जनशक्ति पलायन (वैदेशिक रोजगारी) रोक्नु आजको आवश्यकता हो।
- पाठ ४: वित्तीय शिक्षा: पैसा कमाउने, बचत गर्ने, लगानी गर्ने र ऋणको सही व्यवस्थापन गर्ने सम्बन्धी ज्ञान।
- पाठ ५: वित्तीय उपकरण: आर्थिक कारोबारमा प्रयोग हुने साधनहरू जस्तै: बैंक चेक, एटीएम (ATM) कार्ड, सेयर र डिबेन्चर।
- पाठ ६: सहकारी: “एकका लागि सबै र सबैका लागि एक” भन्ने भावनाले स्थानीय मानिसहरू मिलेर रकम जम्मा गर्ने र व्यवसाय गर्ने संस्था।
- पाठ ७: बचत र बिमा: भविष्यको सुरक्षाका लागि पैसा बचाउनु ‘बचत’ हो भने सम्भावित जोखिम वा दुर्घटनाबाट हुने आर्थिक क्षति कम गर्न गरिने सम्झौता ‘बिमा’ (Insurance) हो।
- पाठ ८: राजस्व: सरकारले जनता र व्यवसायबाट कर (Tax) र गैर-कर मार्फत उठाउने आम्दानी, जुन देश विकासमा खर्च हुन्छ।
- पाठ ९: आवधिक योजना: देशको व्यवस्थित र सन्तुलित विकासका लागि सरकारले बनाउने निश्चित वर्षको (जस्तै: ५ वर्षे) विकास खाका।
एकाइ नौ: हाम्रो अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र सहयोग
- पाठ १: नेपालको परराष्ट्र नीति: अन्य देशहरूसँग सम्बन्ध राख्ने आधार। नेपालको परराष्ट्र नीति पञ्चशीलको सिद्धान्त, असंलग्नता र संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बडापत्रमा आधारित छ।
- पाठ २: संयुक्त राष्ट्रसङ्घ (UN): सन् १९४५ अक्टोबर २४ मा विश्व शान्तिका लागि स्थापना भएको सर्वोच्च संस्था। नेपाल यसको सदस्य हो।
- पाठ ३: संयुक्त राष्ट्रसङ्घका विशिष्टीकृत संस्थाहरू: स्वास्थ्यका लागि WHO, शिक्षाका लागि UNESCO, र बालबालिकाका लागि UNICEF जस्ता संस्थाहरू जसले नेपालमा सहयोग गर्छन्।
- पाठ ४: विश्वव्यापीकरण र स्थानीयकरण: संसारभरिका प्रविधि, संस्कृति र व्यापार एकापसमा जोडिनु ‘विश्वव्यापीकरण’ हो भने स्थानीय पहिचान र स्रोतको संरक्षण गर्नु ‘स्थानीयकरण’ हो।
- पाठ ५: सूचना तथा सञ्चार प्रविधि: इन्टरनेट, कम्प्युटर र मोबाइलको प्रयोगले मानव जीवन र सिकाई प्रक्रियालाई तीव्र र सजिलो बनाएको छ।
- पाठ ६: समसामयिक घटना: हाल विश्व र नेपालमा घटिरहेका राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वका ताजा घटना र विषयहरू।
एकाइ दश: जनसङ्ख्या र यसको व्यवस्थापन
password= social10
- पाठ १: नेपालको जनसङ्ख्याको आकार र वृद्धिदर: नेपालको कुल जनसङ्ख्या र यो वार्षिक रूपमा कुन गतिमा बढिरहेको छ वा घटिरहेको छ भन्ने तथ्याङ्क।
- पाठ २: नेपालको जनसङ्ख्याको बनोट: जनसङ्ख्यालाई उमेर, लिङ्ग, धर्म, भाषा र जातिको आधारमा वर्गीकरण गर्ने कार्य।
- पाठ ३: जनसङ्ख्याको वितरण: भौगोलिक क्षेत्र (हिमाल, पहाड, तराई) अनुसार मानिसहरूको बसोबासको अवस्था (तराईमा जनघनत्व बढी छ)।
- पाठ ४: पारिवारिक योजना र गुणस्तरीय जीवन: परिवारको आकार सानो बनाएर सन्तानलाई राम्रो शिक्षा, स्वास्थ्य र पालनपोषण दिई सुखी जीवन बिताउनु।
- पाठ ५: जनसङ्ख्या र वातावरणबिचको अन्तरसम्बन्ध: जनसङ्ख्या तीव्र गतिमा बढ्दा वनजङ्गल विनाश हुन्छ र प्रदूषण बढ्छ; त्यसैले सन्तुलन कायम राख्नुपर्छ।
- पाठ ६: सामुदायिक स्वास्थ्य: समुदायमा बस्ने सबै मानिसको स्वास्थ्य सुधार्न गरिने सामूहिक प्रयास, सरसफाइ र खोप कार्यक्रमहरू।
password= social10
तलका सामग्रीहरु पनि अध्ययन गर्नुहोस् ।
- कक्षा १० प्रश्नोत्तर संगालो २०८३
- कक्षा १-५ मुल्यांकन नया व्यवस्था २०८३
- कक्षा ६-८ आन्तरिक मुल्यांकन फाराम २०८३
- सरस्वती मा वि बिजगडा नतिजा २०८२
- सरस्वती मा वि कक्षा ८ नतिजा २०८२
- सबै सरकारी वेबसाइटहरु
- भुगोल
- मदन पुरस्कार
- प्रेरक भनाइहरु
- फारामहरु
- All Subject Class 11
- प्रारम्भिक बालविकास र शिक्षाको पाठ्यक्रम
- नेपालको इतिहासका प्रमुख घटनाक्रम
- स्थानीय समय, प्रामाणिक समय र ग्रिनबिच समय
- रुसी क्रान्ति
- नेपालमा बनजंगल
- साधारण ब्याज
- निर्वाचन क्षेत्र
- Time and Work
- Analogy-IQ
- Number Series IQ
- Calendar-IQ
- कम्प्युटरको प्रयोग: महत्व, प्रकार र फाइदाहरू (Computer Uses in Nepali)
- All Local Level
- विभिन्न आयोगका पदाधिकारीको संख्या र पदावधी
- ७७ जिल्ला र जिल्ला सदरमुकाम
- संबैधानिक आयोगहरु सम्बन्धि जानकारी
- नेपालको राजनीतिक विभाजन
- हावापानीका आधारमा नेपालको विभाजन
- नदीको आधारमा नेपालको विभाजन
- नेपालको भौगोलिक विभाजन
- नेपालको भौगोलिक परिचय
- नेपाल परिचय
- पशुपतिनाथ
- शिक्षा/पाठ्यक्रम/मनोविज्ञान
- Mind Check
- पाठ्यक्रम/नमुना प्रश्नपत्र
- विद्यालयमा प्रयोग हुने कार्ड (नमुना)
- शिक्षक आचार संहिता
- Excel Magic Formula/Trick
- Excel Formula & Trick
- Font
- गोरखापत्रमा प्रकाशित सामान्य ज्ञान (बैसाख-असोज २०८२)
- दिमाग खियाउने प्रश्नहरु
- MS Word MC Questions
- MS word tools and commands
- About Microsoft Word
- मा वि अध्यापन अनुमति पत्र
- Internal Evaluation
- विद्यालय सुधार योजना (SIP)
- गोरखापत्र (बुधबार)
- Evaluation System In Nepal
- नेपालको संविधान
- हालसम्म घोषणा भएका सबै संविधानहरु
