नेपाल सरकारको सरकारी लेखा प्रणालीलाई व्यवस्थित, पारदर्शी र एकरूपता कायम गर्न महालेखा परीक्षकको कार्यालय (म.ले.प.) द्वारा स्वीकृत “म.ले.प. फारामहरू” (MaLePa Forms) को अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन (Public Financial Management) लाई उत्तरदायी बनाउने मुख्य उद्देश्यका साथ तयार पारिएका यी फारामहरू सरकारी कार्यालयहरूको आर्थिक कारोबारको अभिलेख राख्ने, वर्गीकरण गर्ने र प्रतिवेदन तयार गर्ने मेरुदण्ड हुन्। यस प्रणाली अन्तर्गत मुख्यतया राजस्व व्यवस्थापन, बजेट परिचालन, खर्च नियन्त्रण र वित्तीय उत्तरदायित्वलाई समेट्ने गरी विभिन्न विधागत कोड र संरचनाहरूमा फारामहरूलाई विभाजन गरिएको छ।

म.ले.प. फारामहरूको मुख्य वर्गीकरण र विशेषताहरू

यी विभिन्न ढाँचा (Formats) हरूले सरकारी कार्यालयका फरक-फरक आर्थिक गतिविधिलाई कानुनी र प्राविधिक रूपमा समेट्ने गर्दछन्:

• राजस्व र बजेट व्यवस्थापन (१०० र ३०० श्रृंखला): १०० राजस्व सम्बद्ध फारामहरू (Revenue Related Formats) ले सरकारलाई प्राप्त हुने कर, गैर-कर तथा अन्य आम्दानीको व्यवस्थित अभिलेख राख्न र सोको लेखांकन गर्न मद्दत पुर्‍याउँछन्। त्यसैगरी, ३०० बजेट सम्बद्ध फारामहरू (Budget Related Formats) ले स्वीकृत बजेटको सीमा, विनियोजन, र रकमान्तरको ट्र्याक राख्दै बजेट कार्यान्वयनको अवस्थालाई स्पष्ट पार्छन्।
• खर्च र आयोजना व्यवस्थापन (२०० र २३१ श्रृंखला): सरकारी कोषबाट हुने दैनिक तथा पूँजीगत खर्चहरूको विधिवत् स्रेस्ता राख्न २०० खर्च सम्बद्ध फारामहरू (Expenditure Related Formats) को प्रयोग गरिन्छ। विकास निर्माण र वैदेशिक सहायता प्राप्त आयोजनाहरूको छुट्टै र विस्तृत हिसाब राख्नका लागि २३१ आयोजना खाता सम्बद्ध फारामहरू (Project accounts Related Formats) अनिवार्य मानिन्छन्, जसले दातृ निकाय र नेपाल सरकार दुवैको लगानीलाई पारदर्शी बनाउँछ।
• सम्पत्ति, जिन्सी र पूर्वाधार (४०० र ५०० श्रृंखला): राज्यको चल-अचल सम्पत्तिको लगत राख्न र ह्रासकट्टी एवं संरक्षण गर्न ४०० मालसामान र सम्पत्ति सम्बद्ध फारामहरू (Goods & Assets Related Formats) प्रयोग हुन्छन्। सार्वजनिक निर्माण कार्य, ठेक्का सम्झौता र भौतिक पूर्वाधार विकासको लागत र भुक्तानीलाई व्यवस्थित गर्न ५०० सार्वजनिक निर्माण कार्य सम्बद्ध फारामहरू (Civil Work Related Formats) को उपयोग गरिन्छ।
• धरौटी, ऋण र लगानी (६००, ७००, ७३० र ७५० श्रृंखला): सरकारी कारोबारका क्रममा प्राप्त हुने वा फिर्ता गरिने रकमहरूको व्यवस्थापन ६०० धरौटी सम्बद्ध फारामहरू (Deposit Related Formats) मार्फत हुन्छ। नेपाल सरकारले लिने वैदेशिक सहायता र ऋणका लागि ७०० बाह्य ऋण सम्बद्ध फारामहरू (External Loan Related Formats), आन्तरिक रूपमा परिचालन गरिने ऋणका लागि ७३० आन्तरिक ऋण सम्बद्ध फारामहरू (Internal Loan Related Formats), र सार्वजनिक संस्थान वा अन्य क्षेत्रमा गरिने शेयर एवं ऋण लगानीको हिसाब राख्न ७५० लगानी सम्बद्ध फारामहरू (Investment Related Formats) निर्धारण गरिएका छन्।
• नियमन, नियन्त्रण र लेखापरीक्षण (८००, ९०० र २७० श्रृंखला): सरकारी कार्यालयहरूको आन्तरिक जाँच प्रणालीलाई बलियो बनाउन ९०० आन्तरिक नियन्त्रण सम्बद्ध फारामहरू (Internal Control Related Formats) र अन्तिम लेखापरीक्षणका क्रममा स्रेस्ताहरू परीक्षण गर्न एवं बेरुजु अभिलेख राख्न ८०० लेखापरीक्षण सम्बद्ध फारामहरू (Audit Related Formats) को प्रयोग हुन्छ। यसैगरी, नेपाल सार्वजनिक क्षेत्र लेखा मान (NPSAS) को मापदण्ड बमोजिम सिंगो नेपाल सरकारको एकीकृत वित्तीय विवरण तयार पार्न र अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा नेपालको वित्तीय साख बढाउन २७० NPSAS आधार प्रतिवेदन – सबै सरकारी निकाय सम्बद्ध फारामहरू (NPSAS Base Report – All GOV Related Formats) प्रयोग गरिन्छ, जसले सबै ढाँचाहरूको प्रतिवेदनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउँछ।

निष्कर्ष: संक्षिप्तमा भन्नुपर्दा, म.ले.प. फारामहरूको यो बृहत् संग्रह (Table of Content) नेपालको सार्वजनिक उत्तरदायित्व र आर्थिक सुशासन (Economic Governance) को आधारशिला हो। यसले स्थानीय, प्रदेश र संघीय तीनै तहका सरकारी निकायहरूमा आर्थिक अनुशासन कायम राख्न, भ्रष्टाचार न्यूनीकरण गर्न, र नागरिक समक्ष वित्तीय पारदर्शिता प्रदर्शन गर्न मद्दत गर्दछ। वेबसाइटका पाठकहरू, सार्वजनिक वित्तका अध्येताहरू, सरकारी कर्मचारीहरू र लेखापरीक्षकहरूका लागि यी फारामहरू र यिनको ढाँचा डाउनलोड गरी अध्ययन गर्नु कानुनी र व्यावहारिक दुवै दृष्टिले अपरिहार्य छ।

Pdf र Excel फारामहरु तल दिइएका छन् । निशुल्क र सजिलै डाउनलोड गर्न सक्नुहुने छ ।

Pdf File

Excel File

तलका सामग्रीहरु पनि अध्ययन गर्नुहोस् ।

• सामाजिक अध्ययन कक्षा ४-१२ पाठ्यपुस्तक, पाठ्यक्रम, विशिष्टिकरण तालिका सबै
• शिक्षक सरुवाको नयाँ व्यवस्था
• सबै संविधानहरु ७ वटा
• IEMIS Update
• स्थानीय उत्पादनमा आधारित दिवाखाजा कार्यक्रम
• विद्यालय संग सम्बन्धित कानुनहरु
• नेपालको नक्सा भर्ने ट्रिक
• ७ प्रदेश ७७ जिल्ला र ७५३ स्थानीय तह
• नेपाल सरकार र प्रदेश सरकारका बजेट २०८३।०८४
• LPJ Online Service
• सामाजिक कक्षा १० । नोट भाग २
• सामाजिक कक्षा १० । नोट भाग १
• कक्षा १० प्रश्नोत्तर संगालो २०८३
• कक्षा १-५ मुल्यांकन नया व्यवस्था २०८३
• कक्षा ६-८ आन्तरिक मुल्यांकन फाराम २०८३
• सरस्वती मा वि बिजगडा नतिजा २०८२
• सरस्वती मा वि कक्षा ८ नतिजा २०८२
• सबै सरकारी वेबसाइटहरु
• भुगोल
• मदन पुरस्कार
• प्रेरक भनाइहरु
• फारामहरु
• All Subject Class 11
• प्रारम्भिक बालविकास र शिक्षाको पाठ्यक्रम
• नेपालको इतिहासका प्रमुख घटनाक्रम
• स्थानीय समय, प्रामाणिक समय र ग्रिनबिच समय
• रुसी क्रान्ति
• नेपालमा बनजंगल
• साधारण ब्याज
• निर्वाचन क्षेत्र
• Time and Work
• Analogy-IQ
• Number Series IQ
• Calendar-IQ
• कम्प्युटरको प्रयोग: महत्व, प्रकार र फाइदाहरू (Computer Uses in Nepali)
• All Local Level
• विभिन्न आयोगका पदाधिकारीको संख्या र पदावधी
• ७७ जिल्ला र जिल्ला सदरमुकाम
• संबैधानिक आयोगहरु सम्बन्धि जानकारी
• नेपालको राजनीतिक विभाजन
• हावापानीका आधारमा नेपालको विभाजन
• नदीको आधारमा नेपालको विभाजन
• नेपालको भौगोलिक विभाजन
• नेपालको भौगोलिक परिचय
• नेपाल परिचय
• पशुपतिनाथ
• शिक्षा/पाठ्यक्रम/मनोविज्ञान
• Mind Check
• पाठ्यक्रम/नमुना प्रश्नपत्र
• विद्यालयमा प्रयोग हुने कार्ड (नमुना)
• शिक्षक आचार संहिता
• Excel Magic Formula/Trick
• Excel Formula & Trick
• Font
• गोरखापत्रमा प्रकाशित सामान्य ज्ञान (बैसाख-असोज २०८२)
• दिमाग खियाउने प्रश्नहरु
• MS Word MC Questions
• MS word tools and commands
• About Microsoft Word
• मा वि अध्यापन अनुमति पत्र
• Internal Evaluation
• विद्यालय सुधार योजना (SIP)
• गोरखापत्र (बुधबार)
• Evaluation System In Nepal
• नेपालको संविधान
• हालसम्म घोषणा भएका सबै संविधानहरु