कक्षा ४-८ आन्तरिक मुल्याङ्कन

Internal Evaluation Form 4-8(Updated-2082)

आन्तरिक मुल्यांकनको अर्थ

विद्यालय शिक्षा सन्दर्भमा “आन्तरिक मूल्यांकन” (Internal Evaluation) भन्नाले — विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि, व्यवहार, सहभागिता, र प्रगतिलाई विद्यालयले आफैंले नियमित रूपमा मूल्याङ्कन गर्ने प्रक्रिया हो। यसलाई बाह्य परीक्षा (जस्तै बोर्ड परीक्षा) भन्दा विद्यालय भित्रै शिक्षकद्वारा गरिने निरन्तर मूल्याङ्कन भनिन्छ। आन्तरिक मूल्यांकन भन्नाले विद्यार्थीको पढाइको प्रक्रिया, सीप, ज्ञान, व्यवहार र सहभागिता जस्ता पक्षहरूको मूल्याङ्कन हो, जुन विद्यालय वा शिक्षकले शैक्षिक सत्रभरि निरन्तर रूपमा गर्छन्।
आन्तरिक मुल्यांकनको उद्देश्य
1. विद्यार्थीको समग्र विकास मापन गर्ने — केवल परीक्षा अंक होइन, व्यवहार, सृजनशीलता, सहभागिता पनि ।
2. निरन्तर सिकाइको सुधार गर्ने — कमजोरी तुरुन्त पत्ता लगाई सुधार गर्ने अवसर ।
3. शिक्षक र विद्यार्थीबीच अन्तरक्रिया बढाउने ।
4. बाह्य परीक्षामा मात्र निर्भरता घटाउने ।
5. व्यक्तिगत सिकाइ गति अनुसार मूल्याङ्कन गर्ने ।

नेपालको सन्दर्भमा कक्षा ४-८ को आन्तरिक मुल्यांकन 

विद्यालय शिक्षाको राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप, २०७६ ले निर्दिष्ट गरेका सिद्धान्त तथा आधारलाई विचार गरी आधारभूत तहअन्तर्गत कक्षा ४–८ को यो पाठ्यक्रमको मर्मअनुसार यो मापदण्ड विकास गरिएको छ । आधारभूत तहमा प्रयोगात्मक केही विषयबाहेक सबै विषयमा ५० प्रतिशत आन्तरिक र ५० प्रतिशत बाह्य मूल्याङ्नका आधारमा हुने व्यवस्था छ ।

सिकाइका क्रममा विद्यार्थीले प्राप्त गरेका ज्ञान, सिप, अभिवृत्ति, मूल्य र व्यवहारको निरन्तर परीक्षण गरिने प्रक्रिया नै मूल्याङ्कन हो । पाठ्यक्रमले निर्दिष्ट गरेका सिकाइ उपलब्धि हासिल भए वा भएनन् भनी लेखाजोखा गर्न मूल्याङ्कन गरिन्छ । मूल्याङ्कनले मूलतः विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धिको स्तरलाई देखाउँछ । मूल्याङ्कन गर्दा आन्तरिक र बाह्य दुवै प्रक्रिया अवलम्बन गरी विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धिको परीक्षण गर्नुपर्छ । आन्तरिक मूल्याङ्कन सिकाइ सहजीकरण प्रक्रियाका क्रममा उपयोग गरिने मूल्याङ्कन हो । यसको मुख्य प्रयोजन सिकाइ सहजीकरणका क्रममा विद्यार्थीका सिकाइ समस्या पहिचान गरेर सिकाइमा सुधार ल्याई निरन्तर पृष्ठपोषण प्राप्त गर्नु पनि हो ।

आन्तरिक मूल्याङ्कनमा विद्यार्थीको दैनिक उपस्थिति, कक्षाकार्य, व्यक्तिगत तथा समूहकार्य, सिर्जनात्मक कार्य, परियोजना कार्य जस्ता मूल्याङ्कनका आधारलाई प्रयोग गर्नुपर्छ नसक्ने ठहर गरी आन्तरिक मूल्याङ्कनको स्थानलाई सबै कक्षा र विषयमा महत्वपूर्ण स्थान दिएको छ । आन्तरिक मूल्याङ्कनको प्रयोगलाई यसका प्रयोगकर्ताहरू सबैले यसको मर्मबमोजिम एकनासले बुझी प्रयोग गर्नु पर्ने हुनाले एउटा विशिष्ट मार्ग दर्शनको आवश्यकताको महसुस गरी यो मापदण्डको विकास गरिएको छ ।-विद्यार्थी सिकाइका लागि आन्तरिक मूल्याङ्कन मापदण्ड २०८० आधारभूत तह (कक्षा ४–८)

Internal Evaluation Form 4-8(updated-2082)

निर्माणात्मक मूल्याङ्कनको अङ्कको निश्चित भार आन्तरिक मूल्याङ्कनका रूपमा समावेश गरिने छ । यसका लागि निर्माणात्मक मूल्याङ्कनलाई अभिलेखीकरण गरी प्रत्येक विद्यार्थीको कार्यसञ्चयिका व्यवस्थित गरी राख्नुपर्छ । यस्तो अभिलेखका आधारमा निम्नलिखित पक्षमा तोकिएअनुसारको भारको अङ्क आन्तरिक मूल्याङ्कनका रूपमा समावेश गरिने छ ।

Internal Evaluation Form 4-8(updated-2082)

मुल्याङ्कनमा आधारहरु

१. उपस्थिति र सिकाइ सहभागिता ४

२. प्रयोगात्मक/ सिर्जनात्मक कार्य तथा परियोजना कार्य र प्रस्तुतीकरण ३६

३. त्रैमासिक परीक्षा १०

जम्मा ५०

Internal Evaluation Form 4-8(updated-2082)

यसरी सबै परीक्षामा कक्षा ४-८ सम्मका सबै विषयमा ५० पुर्णाङ्क आन्तरिक मुल्यांकलनलाइ छुट्याइएको छ । यसका लागि विभिन्न विषयमा विषयगत फाराममा भरेका अंकहरुलाइ अन्तिमिकरणका लागि यस फाराममा चढाएर इमिसमा नतिजा अपलोड गर्न सहज हुने छ ।

Internal Evaluation Form 4-8(updated-2082)

यसका लागि तलको Excel File Download गरि आवश्यकता अनुसार edit गर्न सक्नुहुने छ ।

Excel From Download

Internal Evaluation Form 4-8(Updated-2082)

तलका सामग्रीहरु पनि पढ्नुहोस् ।

मनपरे सेयर गर्नुहोस्

Laxmi

Laxmi Prasad Joshi is a dedicated educator, blogger, and WordPress enthusiast based in Nepal. Through laxmiprasadjoshi.com.np, he shares comprehensive educational resources, tutorials, teaching materials, IEMIS information and technology insights to help students and teachers.

Related Posts

मेन्टरिङ कार्यक्रम । Techer Mentoring ।

मेन्टरिङ कार्यक्रम सहयोगी सामग्रीहरु । Teacher Mentoring । राष्ट्रिय शिक्षा नीति, २०७६ ले अङ्गिकार गरेको शिक्षकको निरन्तर पेसागत विकासको अवधारणा तथा गुणस्तरीय विद्यालय शिक्षाको लागि क्षेत्रगत अवधारणा अन्तरगत कार्यान्वयनमा ल्याइएको…

मनपरे सेयर गर्नुहोस्

शिक्षा नियमावली (१० औ संशोधन)

शिक्षा नियमावली १० औ संशोधन डाउनलोड गर्नुहोस् । सरकारले शिक्षा नियमावली, २०५९ को दशौँ संशोधन (२०८३) मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृत गरी नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित गरिसकेको छ। यस संशोधनले विशेषगरी स्थानीय तहको अधिकार,…

मनपरे सेयर गर्नुहोस्

You Missed

मेन्टरिङ कार्यक्रम । Techer Mentoring ।
शिक्षा नियमावली (१० औ संशोधन)

 सन् २०२६ का १००+ उत्कृष्ट AI टुलहरू र तिनका कार्यहरू

  • By Laxmi
  • July 25, 2026
  • 0
  • 176 views
 सन् २०२६ का १००+ उत्कृष्ट AI टुलहरू र तिनका कार्यहरू
Online Entry
कर फारामहरु
म.ले.प. फाराहरु
शिक्षक सरुवा सम्बन्धि नयाँ व्यवस्था २०८३
नेपालका ऐतिहासिक संविधानहरू (PDF डाउनलोड)
Class 4-12 Social Studies (Curriculum, Text Book & Grid) Download- New 2083
EMIS Update

स्थानीय उत्पादनमा आधारित विद्यालय दिवा खाजा सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कार्यविधि, २०८३

  • By Laxmi
  • June 23, 2026
  • 0
  • 743 views
स्थानीय उत्पादनमा आधारित विद्यालय दिवा खाजा सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कार्यविधि, २०८३
विद्यालय  संग सम्बन्धित कानुनहरु
Gov. of Nepal and 7 Province Budget 2083/084 (Full PDF)
7 Province, 77 Districts and 753 Local Level
नेपालको नक्सा भर्ने ट्रिक

LPJ Online Service

  • By Laxmi
  • June 14, 2026
  • 0
  • 369 views
LPJ Online Service
Excel Formula

Social Note ।। Class 10 । Part II

  • By Laxmi
  • June 14, 2026
  • 0
  • 139 views
Social Note ।। Class 10 । Part II
सामाजिक नोट कक्षा १० । २०८३
कक्षा १० सामाजिक प्रश्नोत्तर । २०८३ ।
कक्षा ६-८ आन्तरिक मुल्यांकन फाराम २०८३
कक्षा १-५ मुल्यांकनमा नयाँ व्यवस्था
Governmental Websites of Nepal

श्री सरस्वती मा वि नतिजा २०८२ । Saraswati Ma V Bijgada Result 2082

  • By Laxmi
  • April 11, 2026
  • 0
  • 467 views
श्री सरस्वती मा वि नतिजा २०८२  । Saraswati Ma V Bijgada Result 2082

श्री सरस्वती माध्यमिक विद्यालयको कक्षा ८ को नतिजा २०८२

  • By Laxmi
  • March 30, 2026
  • 0
  • 406 views
श्री सरस्वती माध्यमिक विद्यालयको कक्षा ८ को नतिजा २०८२

बु.न.पा. कक्षा ८ परीक्षा सामग्रीहरु

  • By Laxmi
  • February 26, 2026
  • 0
  • 169 views
बु.न.पा. कक्षा ८ परीक्षा सामग्रीहरु

सूचना

  • By Laxmi
  • February 26, 2026
  • 0
  • 167 views
सूचना
नेपालका संविधान र कानुनहरु

IEMIS Materials

  • By Laxmi
  • January 1, 2026
  • 0
  • 219 views
IEMIS Materials
हाम्रो बुङ्गल पाठ्यक्रम मुल्यांकन प्रक्रिया
ECD मुल्यांकन कसरी गर्ने ?
प्रारम्भिक बालविकास र शिक्षा
नेपालमा शिक्षाको इतिहास
कक्षा ४-८ आन्तरिक मुल्याङ्कन
व्यवस्थित विद्यालय व्यवस्थापन
भुगोल
मदन पुरस्कार
प्रेरक भनाइहरु
फारामहरु
All Subject Class 11

प्रारम्भिक बालविकास र शिक्षाको पाठ्यक्रम

  • By Laxmi
  • October 13, 2025
  • 0
  • 271 views
प्रारम्भिक बालविकास र शिक्षाको पाठ्यक्रम
नेपालको इतिहासका प्रमुख घटनाक्रम
स्थानीय समय, प्रामाणिक समय र ग्रिनबिच समय

रुसी क्रान्ति

  • By Laxmi
  • October 6, 2025
  • 0
  • 137 views
रुसी क्रान्ति
नेपालमा बनजंगल
साधारण ब्याज
निर्वाचन क्षेत्र
Time and Work
Analogy-IQ
Number Series IQ
Calendar-IQ